Yardımcı Sağlık Personeli Becayiş

1.Nazal kanül;

Nazal kanüllerin plastik ya da kauçuktan yapılan,burun delikleri için yaklaşık 1 cm içeriye giren iki ucu vardır.Başın arkasından geçirilen bir lastik ile ya da kulak arkasından geçirilerek çene altından tespit edilir.Humidifer 2/3’üne kadar distile su ile doldurulur ve oksijen tüpüne takılı olan flowmetreye bağlanır.Bir bağlantı tüpü ile nazal kanül takılır.Tüm bağlantılar yapıldıktan sonra, kanülün uçları,hastanın burun deliklerine yerleştirilir.Kanül buruna uygun şekilde yerleştirilmezse oksijen konsantrasyonu düşer.

Oksijen konsantrasyonu hastanın solunum durumuna göre değişir.Nazal kanül ile dakikada 0.5-1 litre akım hızı yaklaşık 0.24,dakikada 2 litre akım hızıyla ise yaklaşık 0.28 F1O2(inspire edilen oksijen) sağlanır.Dakikadaki litre akımı değiştirildiğinde oksijen konsantrasyonu her litrede tahminen %4 oranında değişir.1L/dakika=%24, 2L/dakika=%28. Nazal kanülün en önemli avantajı hastanın aygıtı çıkarması gerekmeden yemek yeme,içme,öksürme ve konuşma işlevlerini yapabilmesidir.

2.Nazal katater;

Nazal katater uygulaması nazal kanül uygulamasında olduğu gibidir.Erişkinde 12-14,çocukta 8-10 Fr.numaralı katater kullanılır.Katater burun ucundan kulak memesine kadar ölçülür,küçük bir flaster ile işaretlenir.Kataterin ucu suda eriyebilir bir madde ile ya da su ile ıslatılarak kayganlaştırılır,kesinlikle vazelin sürülerek kayganlaştırılmaz.Katater zorlanmadan,doğal pozisyonunda burun deliği hafifçe kaldırılarak nazal kanül boyunca  orofarenkse doğru ilerletilir.Hastanın ağzı açtırıldığında ,kataterin ucu uvulanın (küçük dilin)yanında görülmelidir.Daha sonra katater hastayı rahatsız etmeyecek şekilde flaster ile tespit edilir.

3.Oksijen maskesi;

Genel olarak çabuk ve kısa süreli oksijen gerektiğinde kullanılır.Maskenin hastanın burnunu ve ağzını tümüyle içine alması,rahatsız etmeyecek şekilde yüze sıkıca oturması ve bağlarının sıkıştırılması sağlanır.Oksijen konsantrasyonu %40-60 arasında,oksijen akımı 5-12 L/dk arasında olmalıdır.Oksijen akımının 5 L’den daha az olması,maske içindeki ekspire edilen havanın temizlenmemesi nedeniyle CO2 retansiyonuna neden olur.Oksijen konsantrasyonu hastanın solunum durumuna göre değişir.Hasta yemek yerken,konuşurken maske çıkarılmalı ve nazal kanüle geçilmelidir.

4.Ventüri maskesi;

Hastanın gereksinimi olan gaz akımı karşılanır,hastanın solunum şekli değişse bile F1O2 değişmez.Hastaya %24,26,28,30,35,40 ve 50 oranlarında oksijen sağlayabilir.Humidifer önerilmez,çünkü gazın önemli bir kısmı oda havasından sağlanır ve gelen gaz üst hava yollarında nemlenerek akciğere ulaşır.Özellikle KOAH’lı hastalara düşük ve sabit konsantrasyonda oksijen vermek için önerilir.Düşük konsantrasyonlar %24-26-28 ve % 30 (renk kodu yeşil).Çevrilebilen yeşil kontrol düğmesi istenilen miktara getirilerek kilitleme düğmesi ile kilitlenir,Düşük konsantrasyondan orta konsantrasyonlara göre %35-40-50 (renk kodu beyaz).Yüksek konsantrasyonlar için çevrilebilen beyaz kontrol düğmesi istenilen miktara getirilerek kilitleme düğmesi ile kilitlenir.