• Aneminin en önemli komplikasyonu, kan volümünün uzun süredir düşük olması nedeni ile düşük olan kardiyak output’u kompanse etme çabası sonucu gelişen konjestif kalp yetmezliğidir.Bu nedenle  anemik hastaların konjestif kalp yetmezliği belirtileri açısından değerlendirilmeleri önemlidir.hastanın günlük kilo takibi yapılarak olası sıvı retansiyonu belirlenir ve diüretik gerekebilir.
• Megaloblastik anemilerde ise olası nörolojik komplikasyonlar önemlidir.Bu nedenle hastanın nörolojik yönden değerlendirilmesi önemlidir.başlangıçta hastalar alt ekstremitelerde parasteziden yakınabilir.Paresteziler genellikle ayak tabanının altında uyuşma,yanma sızlama belirtileri ile ortaya çıkar ve giderek ilerler.Anemi ilerledikçe spinal kord harabiyeti oluşır ve diğer belirtiler daha belirginleşir.Hasta dengesini sağlamada zorlanabilir ve bazı hastalarda yürüme zorlukları olabilir.
• Başlangıçta hafif olan ve giderek artan konfüzyon gelişebilir.

Beklenen hasta sonuçları,en ufak bir komplikasyonun gelişmemesidir.

• Dispne,palpitasyon,baş dönmesi ya da taşikardiye neden olabilecek aktivitelerden sakınması,
• Yaşam bulgularının normal sınırlarda olmaması,
• Sıvı retansiyonunun göstergesi olan periferal ödem,idrarda azalma,boyun venlerinin genişlemesi gibi belirtilerin yokluğu,
• Bulunduğu yere,zamana ve durumuna oryante olması,
• Yeterli güvenlik önlemlerini alması,

Düzenli kan sayımını yaptırdığının önemini anladığını ifade etmesi

Toplana veriler doğrultusunda anemik hastalar için olası hemşirelik tanıları:

1.Eritrosit sayısının azalması ile ilgili oksijen taşınmasında yetersizlik,yorgunluk ve halsizlik ile ilgili olarak,’Aktivite Intoleransı’.

2.Temel besin maddelerinin yetersiz alınması,stomatit, anoreksi ve bilgi eksikliği ile ilgili olarak.’Beden Gereksiniminden Az Beslenme’.

3.Kan volümünde ya da hemotokrit azalması ile ilgili olarak,’Doku Perfüzyonunda Değişiklik’.

4.’Planlanan Tedavi Planına Uyumsuzluk’.

Amaçlar:

• Normal aktiviteye toleransını artırma,
• Yeterli beslenmenin devamlılığını sağlama,
• Dokulara yeterli perfüzyonun sağlanması,
• Tedavi planına uyumun sağlanması.

1.Normal aktivite toleransını artırma;

• Hemşirelik bakımı;hasta için uygun olan aktivitelerin öncelik sırasına koymasına aktivite ile istirahatinin dengelemesine yardımcı olmaktır.

2.Yeterli beslenmenin sağlanması,

• Beslenme konusunda yanlış bilgileri varsa belirlenir ve eğitimle düzeltilir.
• Hastaya ve ailesine alması gereken besinler hakkında bilgi verilir.
• Ağız bakımını önemi anlatılır,gerekirse bu konuda bilgi verilir.
• Diyetinde protein,demir,B12 ve folik asit içeren besinlerin önemi anlatılır.Özellikle ıspanak,lahana,marul,karaciğer,yağsız kırmızı et,böbrek,kepek ekmeği,yumurta sarısı,yeşil fasulye,havuç,kayısı ve üzüm gibi besin maddeler bol yemesi önerilir.

3.Yeterli perfüzyonun sağlanması

• Laboratuar sonuçları yakından izlenir.
• Yaşam bulguları yakından izlenir.
• Oksijen yetersizliği belirtileri olan nabız ve solunum hızının artması,kan basıncının yükselmesi ve nefes darlığı görüldüğünde tıbbi desteğin sağlanması için hemen doktora rapor edilmelidir.
• Vazokonstrüksiyonu  önlemek için ekstremiteler sıcak tutulur.

DEĞERLENDİRME

• Hastanın ayrıntılı sağlık öyküsü ve fiziksel muayenesi yapılarak;aneminin tipi ,neden olduğu semptomlar ve bunların hastanın yaşamını nasıl etkilediği konusunda önemli veriler toplanır.Yorgunluk,halsizlik,ciltte ve mukoz membranlarda(sclera,oral mukoza) solgunluk olup olmadığı araştırılır.Hemolitik anemi ya da megaloblastik anemide sarılık olabilir.Demir eksikliği anemisinde dil düz ve kırmızı ya da megaloblastik anemide kırmızı ve yaralı olabilir.Ağzın çevresi ülseratif olabilir,demir eksikliği anemisinde pika(ki yeme),jeofajı(toprak yeme),görülebilir.Tırnakları ince,kırılgan ve düzleşir veya konkavlaşarak kaşık tırnak(koilonchia) şeklinde olabilir.
• Sağlık öyküsünde kemik iliğini deprese eden ilaçların alınıp alınmadığı araştırılır.Alkol alıyor ise miktarı ve ne süredir içtiği hakkında bilgi alınır.
• Bazı anemi türleri kalıtsal olduğundan aile öyküsünün alınması önemlidir.
• Aşırı egzersiz eritropoezisi azalttığı ve eritrosit parçalanmasına(özellikle yere kuvvetli basarak hızlı yürüyenlerde)neden olduğundan,bu konuda bilgi alınır.beslenme durumu değerlendirilir.Çünkü,demir,vitamin B12 ve folik asit gibi temel besin maddelerinin alımında eksiklik olabilir.Sıkı vejeteryan diyet takip edenler,B12 vitamini desteği almazlarsa,megaloblastik anemi gelişme riski vardır.
• Hastanın kardiyak durumu dikkatle değerlendirilir.hemoglobin düzeyi düşük olduğunda,kalp hipoksik dokulara daha fazla kan sağlamak için daha hızlı ve kuvvetli çalışır.Sonuçta kalbin yükü artar,taşikardi,çarpıntı,dispne,halsizlik,ortopne gibi semptomlar ortaya çıkar.Giderek kardiyomegali,hepatomegali ve periferal ödem belirtileri ile görülen konjestif kalp yetmezliği gelişebilir.
• Gastrointestinal sistem değerlendirmesi ile bulantı-kusma,melena,koyu renk gaita,ishal ve glosit gibi belirtilerin nedeni anlaşılabilir.Gaita gizli kan yönünden incelenir.Kadınlarda menstrual durumları hakkında bilgi alınır,fazla kanama yada diğer vajinal kanamaları olup olmadığı sorulur.
• Pernisiyöz anemi merkezi ve periferal sinir sistemini etkilediği için nörolojik değerlendirmenin yapılması önemlidir.Bu değerlendirmenin periferal parestezi,uyuşukluk,ataksi,koordinasyonda yetersizlik ve konfüzyon durumunu kapsamalıdır.Labaratuvar sonuçlarının da izlenip,değişikliklerin kaydedilmesi önemlidir.