Yardımcı Sağlık Personeli Becayiş

Archive for the ‘Anemili Hastalarda HemÅŸirelik Bakımı’ Category

HemÅŸirelik GiriÅŸimleri

• Aneminin en önemli komplikasyonu, kan volümünün uzun süredir düşük olması nedeni ile düşük olan kardiyak output’u kompanse etme çabası sonucu geliÅŸen konjestif kalp yetmezliÄŸidir.Bu nedenle  anemik hastaların konjestif kalp yetmezliÄŸi belirtileri açısından deÄŸerlendirilmeleri önemlidir.hastanın günlük kilo takibi yapılarak olası sıvı retansiyonu belirlenir ve diüretik gerekebilir.
• Megaloblastik anemilerde ise olası nörolojik komplikasyonlar önemlidir.Bu nedenle hastanın nörolojik yönden deÄŸerlendirilmesi önemlidir.baÅŸlangıçta hastalar alt ekstremitelerde parasteziden yakınabilir.Paresteziler genellikle ayak tabanının altında uyuÅŸma,yanma sızlama belirtileri ile ortaya çıkar ve giderek ilerler.Anemi ilerledikçe spinal kord harabiyeti oluşır ve diÄŸer belirtiler daha belirginleÅŸir.Hasta dengesini saÄŸlamada zorlanabilir ve bazı hastalarda yürüme zorlukları olabilir.
• BaÅŸlangıçta hafif olan ve giderek artan konfüzyon geliÅŸebilir.

Beklenen hasta sonuçları,en ufak bir komplikasyonun gelişmemesidir.

• Dispne,palpitasyon,baÅŸ dönmesi ya da taÅŸikardiye neden olabilecek aktivitelerden sakınması,
• YaÅŸam bulgularının normal sınırlarda olmaması,
• Sıvı retansiyonunun göstergesi olan periferal ödem,idrarda azalma,boyun venlerinin geniÅŸlemesi gibi belirtilerin yokluÄŸu,
• BulunduÄŸu yere,zamana ve durumuna oryante olması,
• Yeterli güvenlik önlemlerini alması,

Düzenli kan sayımını yaptırdığının önemini anladığını ifade etmesi

Hemşirelik Tanıları

Toplana veriler doğrultusunda anemik hastalar için olası hemşirelik tanıları:

1.Eritrosit sayısının azalması ile ilgili oksijen taşınmasında yetersizlik,yorgunluk ve halsizlik ile ilgili olarak,’Aktivite Intoleransı’.

2.Temel besin maddelerinin yetersiz alınması,stomatit, anoreksi ve bilgi eksikliği ile ilgili olarak.’Beden Gereksiniminden Az Beslenme’.

3.Kan volümünde ya da hemotokrit azalması ile ilgili olarak,’Doku Perfüzyonunda Değişiklik’.

4.’Planlanan Tedavi Planına Uyumsuzluk’.

Amaçlar:

• Normal aktiviteye toleransını artırma,
• Yeterli beslenmenin devamlılığını saÄŸlama,
• Dokulara yeterli perfüzyonun saÄŸlanması,
• Tedavi planına uyumun saÄŸlanması.

1.Normal aktivite toleransını artırma;

• HemÅŸirelik bakımı;hasta için uygun olan aktivitelerin öncelik sırasına koymasına aktivite ile istirahatinin dengelemesine yardımcı olmaktır.

2.Yeterli beslenmenin sağlanması,

• Beslenme konusunda yanlış bilgileri varsa belirlenir ve eÄŸitimle düzeltilir.
• Hastaya ve ailesine alması gereken besinler hakkında bilgi verilir.
• Ağız bakımını önemi anlatılır,gerekirse bu konuda bilgi verilir.
• Diyetinde protein,demir,B12 ve folik asit içeren besinlerin önemi anlatılır.Özellikle ıspanak,lahana,marul,karaciÄŸer,yaÄŸsız kırmızı et,böbrek,kepek ekmeÄŸi,yumurta sarısı,yeÅŸil fasulye,havuç,kayısı ve üzüm gibi besin maddeler bol yemesi önerilir.

3.Yeterli perfüzyonun sağlanması

• Laboratuar sonuçları yakından izlenir.
• YaÅŸam bulguları yakından izlenir.
• Oksijen yetersizliÄŸi belirtileri olan nabız ve solunum hızının artması,kan basıncının yükselmesi ve nefes darlığı görüldüğünde tıbbi desteÄŸin saÄŸlanması için hemen doktora rapor edilmelidir.
• Vazokonstrüksiyonu  önlemek için ekstremiteler sıcak tutulur.

ANEMİLİ HASTALARDA HEMŞİRELİK BAKIM SÜRECİ

DEÄžERLENDÄ°RME

• Hastanın ayrıntılı saÄŸlık öyküsü ve fiziksel muayenesi yapılarak;aneminin tipi ,neden olduÄŸu semptomlar ve bunların hastanın yaÅŸamını nasıl etkilediÄŸi konusunda önemli veriler toplanır.Yorgunluk,halsizlik,ciltte ve mukoz membranlarda(sclera,oral mukoza) solgunluk olup olmadığı araÅŸtırılır.Hemolitik anemi ya da megaloblastik anemide sarılık olabilir.Demir eksikliÄŸi anemisinde dil düz ve kırmızı ya da megaloblastik anemide kırmızı ve yaralı olabilir.AÄŸzın çevresi ülseratif olabilir,demir eksikliÄŸi anemisinde pika(ki yeme),jeofajı(toprak yeme),görülebilir.Tırnakları ince,kırılgan ve düzleÅŸir veya konkavlaÅŸarak kaşık tırnak(koilonchia) ÅŸeklinde olabilir.
• SaÄŸlık öyküsünde kemik iliÄŸini deprese eden ilaçların alınıp alınmadığı araÅŸtırılır.Alkol alıyor ise miktarı ve ne süredir içtiÄŸi hakkında bilgi alınır.
• Bazı anemi türleri kalıtsal olduÄŸundan aile öyküsünün alınması önemlidir.
• Aşırı egzersiz eritropoezisi azalttığı ve eritrosit parçalanmasına(özellikle yere kuvvetli basarak hızlı yürüyenlerde)neden olduÄŸundan,bu konuda bilgi alınır.beslenme durumu deÄŸerlendirilir.Çünkü,demir,vitamin B12 ve folik asit gibi temel besin maddelerinin alımında eksiklik olabilir.Sıkı vejeteryan diyet takip edenler,B12 vitamini desteÄŸi almazlarsa,megaloblastik anemi geliÅŸme riski vardır.
• Hastanın kardiyak durumu dikkatle deÄŸerlendirilir.hemoglobin düzeyi düşük olduÄŸunda,kalp hipoksik dokulara daha fazla kan saÄŸlamak için daha hızlı ve kuvvetli çalışır.Sonuçta kalbin yükü artar,taÅŸikardi,çarpıntı,dispne,halsizlik,ortopne gibi semptomlar ortaya çıkar.Giderek kardiyomegali,hepatomegali ve periferal ödem belirtileri ile görülen konjestif kalp yetmezliÄŸi geliÅŸebilir.
• Gastrointestinal sistem deÄŸerlendirmesi ile bulantı-kusma,melena,koyu renk gaita,ishal ve glosit gibi belirtilerin nedeni anlaşılabilir.Gaita gizli kan yönünden incelenir.Kadınlarda menstrual durumları hakkında bilgi alınır,fazla kanama yada diÄŸer vajinal kanamaları olup olmadığı sorulur.
• Pernisiyöz anemi merkezi ve periferal sinir sistemini etkilediÄŸi için nörolojik deÄŸerlendirmenin yapılması önemlidir.Bu deÄŸerlendirmenin periferal parestezi,uyuÅŸukluk,ataksi,koordinasyonda yetersizlik ve konfüzyon durumunu kapsamalıdır.Labaratuvar sonuçlarının da izlenip,deÄŸiÅŸikliklerin kaydedilmesi önemlidir.