Akut böbrek yetmezliği hakkında genel bilgi
Akut böbrek yetmezliği (ABY), glomerüler filtrasyonun saatler veya günler içerisinde azalarak başta üre ve kreatinin olmak üzere nitrojen artık ürünlerin birikmesi ile karakterize sendromdur. Böbrek fonksiyonlarındaki bu akut kayıp daha önceden böbrek sorunu olmayanlarda gelişebileceği gibi daha önceden bozulmuş böbrek fonksiyonu olanlarda da (kronik üzerine binen akselere böbrek yetmezliği) görülebilir. Tanı düzenli aralıklarla izlenen serum üre ve kreatinin düzeylerindeki saatler veya günler içerisindeki yükselme ile konur. Serum kreatinin düzeyinde 24 saat içinde 0.3-0.5 mg/dl yükselme olması ABY olarak adlandırılır.
Bazı olgularda serum kreatinin düzeyinin gerçekte olduğundan daha yüksek ölçülebileceği (bazı sefalosporin antibiyotiklerin kullanıldığı olgular), bazılarında ise glomerüler filtrasyon hızındaki azalmayı yansıtmayan düşük düzeylerde olabileceği (kas dokusu zayıf olan hastalarda) unutulmamalıdır. Ayrıca serum üre düzeyleri oldukça değişkendir. Glomerül filtrasyon hızında değişiklik olmaksızın steroid kullananlarda, aç olanlarda (negatif azot dengesi), proteinden zengin beslenenlerde (pozitif azot dengesi), katabolik hızı artmış olgularda (infeksiyon, operasyon vb) ve gastrointestinal kanaması olanlarda böbrek yetmezliği olmaksızın ciddi üre yüksekliği görülebileceği bilinmektedir. Bu durum böbrek yetmezliğinin göstergesi olabilecek yeni antiteler üzerinde yoğunlaşılmasına neden olmuştur. Çok yakın zamanda “kidney injury molecule-1” (KIM-1) adlı bir molekül belirlenmiştir. Bu molekül akut tübüler nekrozun spesifik bir göstergesidir.
[...] Akut obstrüksiyon, üriner yolda ciddi basınç artışına yol açıp glomerüler filtrasyonun hızla azalmasına neden olur. Obstrüksiyon kaldırıldıktan sonra böbrek fonksiyonlarındaki düzelme hızı ve oranı, obstrüksiyon süresi ve eşlik eden diğer faktörlere bağlı olarak değişir. 12 haftadan daha uzun süredir varolan tam tıkanıklığın ortaya çıkardığı ABY genellikle iyileşmez. Parsiyel tıkanıklıkların davranışı kestirilemez. [...]
[...] İdrar akımı üst üriner yolda (pelvis renalis ve üreterler) tek taraflıysa ve diğer böbrek normalse ABY gelişmez. Diğer bir deyişle, postrenal ABY gelişebilmesi için üst üriner yolda [...]
[...] yapılara göre sınıflandırılır: Glomerüler, tübüler, interstisyel ve vasküler intrinsik ABY (Tablo-4). En sık görülen form %85 ile akut tübüler nekroz (ATN)’dir. ATN’nin en sık [...]