Yardımcı Sağlık Personeli Becayiş

Archive for Temmuz, 2009

CRACK

Kokainin ucuz, öldürücü ve yoğunlaştırılmış bir türüdür. Kokain, eroinden daha zararlı iken, crack üç kez daha zararlıdır. Nefesle çekilme yerine daha çok sigara içme yoluyla alınır. Pipoyla alındığında birkaç dakika içinde etkisine gösterir. Etkileri daha keskin ve öldürücüdür. Vücutta, beyin ve sinir sisteminde derhal etki yapar. Crack’ın ilk kullanımında cazip gelişine karşın, ilerleyen dönemlerde sinirsel bozukluklara, hatta paranoyaya varan etkileri göze çarpar. Crack özellikle sinirlere, akciğerlere, beyine, gözlere ve kalbe tesir eder.

KOKAİN

Kokain, coğrafi bölge olarak Güney Amerika’nın kuzey ve kuzey batısı boyunca uzanan yüksek dağlarda yetişen koka bitkisinin yaprağından elde edilen, merkezi sinir sistemi üzerinde uyarıcı etkiye sahip olan bir uyuşturucu maddedir.

Koka bitkisinin özellikle Peru ve Bolivya’da yetişmesine rağmen dünya kokain piyasasının, Kolombiyalı kokain kartellerinin elinde olduğu söylenebilir. Bu ülkeler dışında, Venezüella, Panama, Brezilya, Arjantin ve Ekvator’da da az miktarda kokain üretimi bulunmaktadır.

Baz kokain veya, kristalize bir tozdur. Yaklaşık 300 kg. koka yaprağından ½ kg. kokain elde edilir. Vücuda, toz halinde burun delikleri vasıtasıyla çekilir veya sıvılaştırılarak enjekte edilir.

Etkileri:Uykusuzluk, baş ağrısı, iştahsızlık. Sinirlilik, bunalım. Burun ve gözde delinmeler. Gerçek dışı fikirler. Yorgunluk, titremeler. Burun kızarıklığı, egzama şeklinde yaralar. Mide hastalıkları. Vücutta kaşıntı, böcek arama nöbetleri. Ruhi depresyon, intihar. Merkezi sinir sistemini kolayca etkileyebilen bir uyuşturucudur. Aşırı doz kullanıldığında, solunum ve kalp atışı yükseleceğinden ölüm meydana gelir. Kokain psikolojik bağımlılık yaratan bir maddedir.

BARBİTÜRATLAR

Bu maddeler tıpta ilaç olarak kullanılırlar. Bunlar genellikle sedatif (yatıştırıcı) denilen vücut fonksiyonlarını yavaşlatan, kişileri sakinleştiren kırmızı ve/veya yeşil reçeteye tabi ilaçlardır. Uyku ilacı olarak alınırken bağımlılık yapar. Etkileri alkolde olduğu gibidir. Zehirlenme durumlarında dikkat dağılması, yargı kusuru, çift görme, şaşılık, konuşma bozukluğu vb. durumlar görülür. Ağır zehirlenmelerde koma ve ölüm oluşabilir.

Bu tür ilaçların uzun süre kullanımında psikolojik ve fiziksel bağımlılık gelişir. Kesilme durumlarında 24 saat içinde heyecan, sıkıntı , huzursuzluk, korku gibi subjektif belirtilerle birlikte; dudakta, el ve parmaklarda titreme, kalp çarpıntısı, uyku bozukluğu , bulantı, kusma ve havale geçirme gibi yoksunluk belirtileri ortaya çıkar. Bazı psikiyatrik bozukluklar ( Paranoid reaksiyon, hallusinasyon, şizoid reaksiyon, stupor hali) ve panik belirtileri görülebilir.

Etkileri:Eroin kullananlarda görülen neşe ve canlılığın meydana getirdiği caziplik, bir süre sonra yerini fiziksel ve zihinsel zararlara bırakır. Bunlar;Gözlerde sulanma, burun akıntısı ve devamında görülen etkilerdir. Vücutta kasılmalar meydana gelir. Gözbebekleri büyür. Çeşitli hayaller ve uçan cisimler görülür. Şuur, mantık ve zihin fonksiyonu bozulur. Cinsel gücü azalır. Milli ve mesleki ahlak duyguları yok olur. Her türlü suçu rahatlıkla işleyebilir. Kan basıncı düşer. Aşırı terleme, mide bulantısı, derinin kaşınması ve kusmalar meydana gelir. Kişi ne yaptığını bilmeyerek, kendini sağa sola atar, kafasını duvarlara vurur. Vücudunda hipodermi iğne izleri ve deride apseler görülür.

EROİN

En tehlikeli ve en fazla bağımlılık yapan uyuşturucu çeşididir. Diğer tüm uyuşturucular gibi eroin de sadece bağımlılık yapmamakta, her türlü suçlara zemin hazırlamaktadır.

Afyondan elde edilen baz morfinin kimyasal süreçten geçirilmesi sonucu elde edilen işlenmiş eroin ise beyazdan koyu kahverengiye doğru değişen renklerdedir.

Eroin, perakende piyasasına ulaştığı zaman genellikle şeker, süt şekeri, glikoz, kinin veya diğer maddelerle karıştıralar saflığını büyük ölçüde yitirmiş haldedir. Eroin toz halde buruna çekilerek, bir barbiturat ile karıştırılarak, genellikle eritildikten sonra deri altına enjekte edilerek yada buharlarının teneffüs edilmesi şeklinde kullanılır.

Bu son şekliyle kullanım, zatürree ve AIDS başta olmak üzere diğer bulaşıcı hastalıkların yayılmasına sebebiyet verir. Ayrıca eroin kullanan kimse fiziksel bağımlı hale gelir, böylece eroinin esiri olur. Bünye alınan miktara dayanıklı hale gelince de yoksunluğun giderilmesi ve arzulanan rüya aleminin sağlanması için mecburen doz artırılır.

MORFİN

Morfin, afyonun içerisinde %8-20 arasında doğal olarak bulunan bir alkoloiddir. Beyaz renkte, kokusuz ve acıdır, suda erir. İlaç olarak hekimlikte kullanılır. Enjeksiyonla deri altına, damardan, makattan fitillerle ve kapsül yutulması suretiyle alınır. Ağrıları dindirir, uyku verir, kaslarda rahatlık sağlar ve anestezide kullanılır. Çabucak alışkanlık yaratır.

Morfin tıbbi kullanımı dışında; Sersemlik, uyku hali, fiziki faaliyetlerinin azalması, bulantı, kan basıncının azalması, yüz renginin solması, kusma, kabızlık, kaşıntı, gözbebeklerinin küçülmesi ve solunum durgunluğu gibi etkileri vardır.

AFYON

Haşhaşın kışlık ekimi Aralık ve Ocakta, Yazlık ekimi ise Şubat ve Martta olur. Kapsülleri ise Haziran ve Temmuzda çizilir. Haşhaş kapsülü çizildiği zaman, süte benzer yapışkan bir sıvı akmaya başlar. Bu sıvı kuruduğu zaman kahverengiye dönüşür ve sertleşir. Daha sonra kapsüllerden kazınır ve küfe benzer şekilde kaplarda toplanır. Kurudukça rengi koyulaşır. Bunun kuvvetli, biraz amonyağa veya bayatlamış üreye benzer bir kokusu ve çok acı bir tadı vardır. Buna ham afyon adı verilir. Afyonun işlenmesiyle morfin, eroin ve kokain adı verilen uyuşturucu maddeler elde edilir. Su, çay, şarap gibi içeceklerle karıştırılarak; hap olarak teneffüs suretiyle ve enjekte edilerek kullanılır.

Ülkemizde Afyon üretimi izne tabi olup, 1994 ve 1995 yılları için Afyon, Amasya, Burdur, Çorum, Denizli, Isparta, Kütahya, Tokat, Uşak illerinin tamamı ile Konya ilinin Akşehir, Beyşehir, Doğanhisar, Hüyük, Ilgın, Kadınhanı, Karatay, Meram, Selçuklu, Seydişehir ve Tuzlukçu ilçelerinde haşhaş ekimi yapılmasına izin verilmiştir.

MADDE BAĞIMLILIĞI TİPLERİ

Dünya Sağlık Teşkilatının en son sınıflamasına göre madde bağımlılığı tiplerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

1-Morfin türü (Eroin, metadon, opium vb)

2-Barbitürat türü (Barbitürat, benzodiazepin, Meprobamat)

3-Kokain türü

4-Esrar türü(Haşhaş, Marihuana)

5-Psikostümülanlar (Amfetamin, Metilfenidat vb)

6-Halüsinojenler (LSD, meskalin vb )

7-Diğer (Anason, enfiye, uçucu eriyikler vb)

8-Alkol

9-Tütün

SOSYAL VE MADDİ ETKİLERİ :

Sosyal bir varlık olan insanın çevresi ile uyum içinde olması, akıl ve zihin sağlığı ile mümkündür.

Bu sebeple akli ve zihni hayatın en büyük düşmanı olan uyuşturucular, insanın uyum gücünü zaafa ve iflasa götürmekle onu aileden, toplumdan ve çevresinden kopararak, yalnızlığa bunalıma ve hemen ardından da sorumsuz , hipisel (hayvani ) bir hayata mahkum eder. Bağımlı yaşayan bir ölü haline getirir. (hip kültür )

Bu sebeple, uyuşturucuların, bağımlıya , aile hayatına, doğacak çocuklara , iş hayatına, aile ve ülke ekonomisine, ferdi ve toplumsal ahlaka  (namus, iffet, şeref, haysiyet v.s.) verdiği zararlar ifadelere sığdırılamaz

İntiharların, cinayetlerin, her türlü fuhşiyat, gasp ve anarşinin temelinde uyuşturucu vardır.

İç ve dış düşmanların en tahripkar silahı uyuşturucu ve uyuşturucu salgınlarının itici gücü olan uyuşturucu kültürü ( Hip kültür ) dür. Bunlar cemiyetleri felakete götüren her türlü maddi ve manevi tahribatın temeldeki sebebidir.

Ayrıca AİDS, frengi, verem, kanser, kangren, ve benzeri birçok ölümcül hastalığın yayılmasında da en büyük fail uyuşturucular ve bağımlılarıdır.

Beyin ve Merkezi Sinir Sisteminde : Sigaradan itibaren bütün uyuşturucuların en büyük zararı ve tahribatı beyin ve merkezi sinir sistemi üzerindedir. Bu sebeple beynin mazrufu olan aklı ve iradeyi işlemez hale getirir. Kişiyi dengeden, normal yaşam ve davranışlardan uzaklaştırırlar.

Beyin ve akıl sağlığının en büyük düşmanı uyuşturuculardır. Bağımlılarda beliren ilk olgu; akıl ve sinir hastalıkları ve arızalarıdır. Delilik, erken bunama, şuur kaybı, uykusuzluk, felçler hezeyan (sayıklama, saçmalama, akıl dışı davranışlar ) halüsinasyonlar ( vehim, hayal görme, işitme vs. ), zeka ve hafıza kayıpları. En kısa ifade ile :akıl hastalıkları , zihni ve ruhi karmaşa ve kaoslar.

Sindirim Sisteminde:Bulantı, kusma, karın ağrıları, kabızlık, ishal, mide ve bağırsak spazmları, kanamalar ve sindirim sisteminde yaralar, gastrit, ülser vs.

Karaciğer  ve Böbreklerde :Bu zehirlerin organizmadan atılmasında en ağır görev bu organlara düşmekte olup, karaciğer ve böbreklerde büyük arıza ve tıkanmalara, karaciğerde yetersizlik, yağlanma, sertleşme ( siroz ) …

Böbreklerde büyük tahribat, albumin, kan ve idrar çoğalması, tıkanmalar, ağır böbrek hastalıkları.

Gözlerde:Işık ve mesafede uyumsuzluk, şaşılık gece körlüğü, göz bebeği büyümesi, küçülmesi   göz adale felci bilinen sonuçlar ve tezahürlerdir.

Solunum Sisteminde:Nefes darlığı, öksürük, boğulma hissi, bu yolla kalp sıkışmaları, solunum felçleri ve ölümler bilinen olaylardır.

Kan Organlarında:Kan, insan hayatının en önemli organı olup, uyuşturuculardan büyük zararlar görür. Kansızlık, kan zehirlenmeleri, kan hücrelerinde şekil ve miktar değişiklikleri, kanın korkulu arızası olan pıhtılaşma ve kangrenler başlıca arızalardır.

Zehirlenme :Uyuşturucuların başta gelen olumsuzluğu zehirlenmeler ve bu yolla gelen ölümlerdir. İlk defa olursa HAD,tekerrür ederse ‘müzmin zehirlenme ‘  adını alır.